De fietshelm: onmodieus en onpraktisch accessoire óf noodzakelijke veiligheidsuitrusting?

Bijgewerkt op: 15 jul.


Al jaren is er discussie over, de fietshelm. Nou ja, eigenlijk is er geen discussie over de wetenschappelijke feiten. Door het dragen van een fietshelm:

  • Vermindert de kans op ernstig hoofdletsel met 60%.

  • Vermindert de kans op ernstig traumatisch hersenletsel (TBI) met 53%.

  • Vermindert de kans op zeer ernstig letsel of overlijden met 34%.

  • Na onderzoek van dodelijke ongevallen blijkt dat 37% van deze overleden fietsers met een helm het ongeval wellicht hadden overleefd.

 



Dit is duidelijk gemaakt door het Noorse Institute of Transport Economics. Zij deden een meta analyse gebaseerd op 76 internationale studies [1]. De uitkomsten zijn meer dan duidelijk, dus, iedereen een helm op zou je zeggen, maar zo eenvoudig is het blijkbaar toch niet.



Tegenstanders van een helmplicht halen aan dat:

  • Het aantal fietsers zal afnemen; het verplichten van een fietshelm zou fietsen (onterecht) een gevaarlijk imago kunnen opleveren.

  • In stedelijk verkeer is het risico op hoofdletsel voor fietsers niet groter dan dat voor voetgangers of automobilisten. Het risico op hoofdletsel is in alle gevallen zo’n 30%.

  • De media geven dodelijke fietsongevallen erg veel aandacht, wat het bovengenoemde "gevaarlijke imago" nog versterkt.

  • Fietsers zouden zich veiliger voelen met een helm op en daardoor wellicht gevaarlijker gedrag gaan vertonen.

  • Een helm zou niet beschermen bij zwaardere klappen. Bij snelheden boven de 23 km/h beschermt de gemiddelde gehomologeerde helm (CE norm 1078) maar beperkt.


 

Uit studies van hetzelfde Noorse Institute of Transport Economics blijkt in ieder geval niet dat het dragen van een fietshelm leidt tot onveiliger gedrag op de fiets. Of het aantal fietsers in Nederland en België zal afnemen bij het invoeren van een helmplicht is niet helemaal duidelijk. De onderzoeken uit verschillende landen spreken elkaar hier tegen; in sommige landen daalde het fietsgebruik na invoering van een helmplicht, in andere landen was er van daling geen sprake of was er zelfs een toename te zien in het gebruik van de fiets. Het wel of niet nemen van de fiets lijkt voor fietsers meer gestuurd te worden door de veiligheid van de infrastructuur dan door een eventuele helmplicht.


In België is Pro Velo niet voor de helmplicht: voornamelijk omdat de verplichting bijdraagt aan een negatieve beeldvorming rond de fiets. Voor de individuele fietser geven zij het advies "te doen waar je je goed bij voelt" [2].



Ook in Nederland lijkt de helmplicht ver weg. In april van dit jaar zei minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat nog: “ik vrees dat het een onmetelijke inspanning gaat vergen om iedereen aan de helm te krijgen. Wij Nederlanders zijn een enorm eigenwijs volkje. Wij zijn het nummer één fietsland in de wereld en denken dat wij het beter weten”. [3]


De discussie omtrent de fietshelm is duidelijk nog niet ten einde...





317 weergaven0 opmerkingen